Nowym wyzwaniem był amerykański program…

Nowym wyzwaniem był amerykański program „wojen gwiezdnych”, czyli projekt budowy tarczy chroniącej przed pociskami rakietowymi. 22 lutego Stephen Hawking oświadczył, że gwiezdne wojny to „świadome oszustwo”. Gorbaczow prawdopodobnie sam o tym dobrze wiedział. Sowieci mieli 1400 ICBM (międzykontynentalne pociski balistyczne) na lądzie, kolejne w okrętach podwodnych, a 553 rakiety krótszego zasięgu były wycelowane w zachodnią Europę. Wojny gwiezdne – nawet jeśli brytyjski fizyk się mylił i projekt był technicznie wykonalny – nie mogły stać się sposobem na zdalne zniszczenie ogromnego radzieckiego potencjału nuklearnego. Ale przydały się Gorbaczowowi. Czarnobyl, gdzie doszło do najpoważniejszej awarii elektrowni atomowej na świecie, pokazał katastrofalny stan radzieckiego przemysłu.

Wojny gwiezdne obnażyły bankructwo radzieckiego systemu. Sowieci nie potrafili rywalizować z zachodnią nową falą: elektroniką, techniką informacyjną, telekomunikacją, biotechnologią, szybkim tempem zmian, zakładanymi w garażach firmami, które rozrastały się do rozmiarów wielkich koncernów. To musiało się źle skończyć.

Mocarstwa powstają i znikają. Religia to pierwotna siła. 24 lutego dała nowy sygnał, że przeżywa odrodzenie. Ajatollah Chomeini, najwyższy przywódca Iranu, ogłosił fatwę, nakazującą wiernym muzułmanom zabicie Salmana Rushdiego.

Za głowę powieściopisarza wyznaczono milion dolarów nagrody. Wolność słowa była dla ajatollaha rzeczą wyklętą: „Klub pióra i klub języka to najgorsze kluby, sto razy bardziej zepsute niż inne”, powiedział.

Odpowiedź islamskich fundamentalistów na fatwę pokazała, że ich gniew i wpływy rosną na całym świecie. 24 lutego tłum próbował zaatakować brytyjska misję dyplomatyczną w Bombaju, rodzinnym mieście Rushdiego; 12 osób zginęło, gdy policja otworzyła ogień. Amerykanom już wcześniej przypięto etykietę „Wielkiego Szatana”. Teraz dołączono do nich Brytyjczyków. 7 marca Iran zerwał stosunki dyplomatyczne z Wielką Brytanią. Muzułmanie w Bradford palili egzemplarze powieści Rushdiego. Japoński tłumacz książki został później zabity nożem w Tokio, w Mediolanie poważnie zraniono tłumacza włoskiego, w Oslo zastrzelono norweskiego wydawcę, a turecki tłumacz uciekł, kiedy hotel, w którym mieszkał, został podpalony przez tłum – w pożarze zginęło 37 osób.

15 marca Węgrzy uczcili rocznicę swojej rewolucji z 1848 roku pokojowymi apelami w całym kraju o demokrację i wolne wybory.

Gorbaczow nie posunął się do tego, by usankcjonować działanie partii opozycyjnych. Zgodził się na wielu kandydatów, a Borys Jelcyn, jego rosły, odważny, dużo pijący były protegowany myślał bardzo podobnie. Jelcyn z entuzjazmem zabrał się za skorumpowanych miejskich urzędników, rządzących Moskwą, traktował swoich kolegów z Politbiura ze szczerą pogardą radykalnego reformatora i zagadywał Gorbaczowa na temat mieszania się jego żony w sprawy państwowe. Został wyrzucony. Wykorzystał jednak ustępstwa w sprawie kandydatów i wziął udział w wyborach na deputowanego z Moskwy. Został wybrany 26 marca, uzyskując 84% głosów.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *